перавесці на:

Жыў-быў цар. Звалі яго Елісей. Быў ён вельмі важны і дурны. І быў у цара сын – волат і прыгажун, – адважны царэвіч Раман. І задумаў Раман ажаніцца. Але дзе адшукаць добрую жонку? было, конечно, паблізу нямала выдатных нявест – дачкі суседніх цароў. Кожная ахвотна пайшла б за маладога царэвіча. Але цар і слухаць не хацеў пра іх, – такі ён быў важны і дурны.

– запомніць, – казаў ён царэвічу, – што ты – мой сын і табе трэба ўзяць сабе за жонку самую шляхетных, самую багатую, самую прыгожую дзяўчыну, якой яшчэ ніколі не было на свеце!

І прыйшоў да цара хітры чараўнік з доўгай сівой барадой, тройчы пакланіўся яму і сказаў:

– Нідзе на ўсёй зямлі няма прыгажуні, якая была б вартая стаць жонкаю твайго адважнага сына. Але за гарамі, далёкая, у старога цара Ходинамеля жыве выдатная царэўна Ясносвета. кожны вечар, ледзь толькі стане цёмна, ад яе асобы і адзення зыходзіць ззянне, як ад нябеснай месяца. І я адкрыю табе вялікую таямніцу, якой не ведае ніхто, – гэтая дзяўчына і напраўду Месяц!

– Ды бо Месяц – у нябёсах! – закрычаў цар.

– няма! – адказаў з глыбокім паклонам чараўнік, ухмыляючыся у сваю доўгую бараду. – Кожную раніцу яна сыходзіць з неба на зямлю, да дочкам цара Ходинамеля, і гарэзаваць разам з імі ў садзе, і ўсе называюць яе Ясносветой. І толькі ўвечары, у змроку, яна адлятае ад зямлі ў нябёсы.

Узрадаваўся цар Елісей:

– Дзякуй цябе, мудры чараўнік! там, у нябёсах, сярод зорак ты знайшоў майму сыну жонку. нябесная месяц! Сястра ўсемагутнага сонца! Вось будуць зайздросціць мне ўсе іншыя цары і царыцы!

І ні хвіліны не марудзячы падрыхтаваў ён сына ў далёкі шлях, і той панёсся ў трыдзевятае царства да слаўнага цара Ходинамелю і ўбачыў у яго ў палацы выдатную царэўну Ясносвету.

Цар Ходинамель ня быў бацькам Ясносветы. Яшчэ маленькай дзяўчынкай трапіла яна да яго ў палац і стала жыць у яго разам з яго дочкамі. Ніхто не ведаў, дзе яе бацька і дзе маці.

Яна і на самай справе была прыгажуня. І вочы ў яе заззялі як зоркі, калі адважны царэвіч сказаў ёй, што хоча ажаніцца на ёй. Яна з першага погляду палюбіла царэвіча і адразу ж пагадзілася паехаць разам з ім у яго родную краіну.

Вельмі ўзрадаваўся цар Елісей, калі адважны царэвіч Раман прывёз да яго ў палац Ясносвету.

падумайце толькі, якія багацця прынясе яна цару і царэвічу! Бо яна багацей за ўсіх нявест: у яе і мора, і лесу, і аблокі, і зоркі з чыстага золата!

І на радасцях дурны цар зладзіў вясёлую вяселле. І запрасіў на вяселле ўсіх цароў і царыц з далёкіх і блізкіх краін. «Прыходзьце усё і зайздросціце: сын мой ажэніцца на нябеснай месяцы!»

На вяселле прыехала шмат гасцей, і ўсе яны вельмі шкадавалі, што ўжо ніколі, ніколі не ўбачаць месяца ў нябёсах!

Ночы стануць чорныя, хоть не выходзь з варот. заблудзішся, собьёшься з дарогі. Цяпер месяц будзе сьвяціць толькі цару Елісея і яго сыну Раману, а ўсе іншыя людзі – усе, колькі ёсць! – застануцца без месяца, ў цемры.

Асабліва зажурыўся добры цар Панцялей, валадар нейкага заморскага царства. Гледзячы на ​​царэўну Ясносвету, ён успомніў сваю загінулую дачку, якая гадоў дванаццаць назад знікла з бацькоўскага дома. Ён шукаў яе паўсюль і нідзе не знайшоў. Цяпер ён глядзіць на Ясносвету і ня есьць і ня п'е і ўздыхае. Ясносвета так падобная на яго загінулую дачку.

А цар Елісей задаволены. Ён сядзіць на сваім троне і рагоча.

– Што гэта вы засумавалі? – кажа ён сваім гасцям. – Зайздросціце мне і майму сыну Раману? што, дарагія сябры, туга вам прыйдзецца без месяца. Намучается вы ў цемры. Затое ў мяне, у маім царстве, месяц будзе сьвяціць круглы год – ад відна да відна – і не дзе-небудзь, а тут, стол! цяпер яна – наша, мая, і я не адпушчу яе ў неба. Няма чаго ёй шпацыраваць паміж аблокамі і зоркамі!

І цар Елісей зарагатаў яшчэ гучней.

Але што гэта здарылася з усімі гасцямі? Чаму яны глядзяць у акно і шэпчуцца і штурхаюць адзін аднаго локцямі?

Цар глянуў туды ж, куды глядзелі іншыя, і адразу перастаў рагатаць. ён убачыў, што ў небе як ні ў чым не бывала ззяе круглая вялікая месяц, і яе срэбны святло разліваецца па навакольных палях і лясах.

І ўсё глядзяць на яе, і смяюцца, і радуюцца.

– Які ж ён дурань, гэты цар Елісей! – гучна кажуць яны адзін аднаму. – Абдурыў яго хітры вядзьмак! Нагаварыў яму ўсякае глупства, а ён і паверыў, быццам бы свяціла нябесныя могуць схадзіць да нас на зямлю.

Цар ускочыў са свайго трона, падбег да ведзьмаку і накінуўся на яго з кулакамі:

– Ах ты несумленны лгун! З-за цябе я застаўся цяпер у дурнях! Хацеў жаніць свайго сына на Месяцы, а жаніў яго на ўбогай Сіротку, з nishtenke, у якой няма ні гроша за душой.

– няма, яна не сіротка! няпраўда! – нечакана закрычаў цар Панцялей. – Я даведаўся яе, маю Ясносвету! яна – мая адзіная дачка. Яе выкралі ў мяне злыя разбойнікі і адвезлі яе да цара Ходинамелю. І зараз яна вярнулася да мяне!

І цар Панцялей кінуўся абдымаць Ясносвету. І ўсё зноў селі за стол і балявалі тры дні і тры ночы. І адважны царэвіч Раман, седзячы за сталом з Ясносветой, тысячу разоў паўтараў ёй, што для яго яна мілей месяца, больш прыгожым сонца.

А месяц ззяла ў нябёсах, і здавалася, што там, ў вышыні, сярод аблокаў і зорак, яна смяецца над дурным царом, які мог паверыць небыліцы, расказаў пра яе хітрым чараўніком.

Самыя чытаныя вершы Чукоўскага:


усе вершы (змест па алфавіце)

пакінуць каментар